ẢNH HƯỞNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐẾN BỀRỘNG VÒNG NĂM THÔNG 5 LÁ (Pinus dalatensisFerré) ỞTÂY NGUYÊN - Nam, Lê Cảnh; Hoàng , Bùi Thế; Cường, Trương Quang; Huy, Bảo (TẠP CHÍ KHOA HỌC LÂM NGHIỆP, 2024)
Thông 5 lá (Pinus dalatensisFerré) là loài đặc hữu của dãy Trường Sơn, có phân bốtập trung ởTây Nguyên trong kiểu rừng hỗn giao cây lá rộng lá kim. Nghiên cứu này nhằm mục đích phát hiện và lượng hóa ảnh hưởng của các nhân tốkhí hậu và biến đổi khí hậu đến tăng trưởng bềrộng vòng năm loài Thông 5 lá theo từng vùng phân bốsinh thái tại Tây Nguyên. Sốliệu bềrộng òng năm được thu thập bằng khoan tăng trưởng Haglof từ56 cây mẫu rải ở các cấp kính trên ba vùng núi Bidoup Núi Bà, ChưYang Sin và Kon Ka Kinh tại Tây Nguyên; bềrộng vòng năm được gắn với dữliệu khí hậu trong vòng 32-38 năm trong giai đoạn (1979 - 2017) ởba vùng phân bố. Sửdụng mô hình tuyến tính/phi tuyến tính có trọng số đểphát hiện và mô hình hóa ảnh hưởng của các nhân tốkhí hậu đến độrộng vòng năm. Kết quảcho thấy tại vùng Bidoup Núi Bà, tăng trưởng bềrộng vòng năm Thông 5 lá có quan hệthuận với nhiệt độtrung bình tháng 6, quan hệnghịch với lượng mưa tháng 11; vùng ChưYang Sin, tăng trưởng vềbềrộng vòng năm có quan hệnghịch với nhiệt độ trung bình tháng 3 và tháng 4; vùng Kon Ka Kinh, tăng trưởng bềrộng vòng năm quan hệnghịch với nhiệt độtrung bình tháng 4. Kết quảchỉra có sự biến đổi khí hậu trong vùng Tây Nguyên trên 30 năm qua, nhiệt độ trung bình năm tăng khoảng 1o C và làm suy giảm sinh trưởng Thông 5 lá.