ĐA DẠNG LOÀI THỰC VẬT THÂN GỖ CỦA RỪNG LÁ RỘNG THƯỜNG XANH NGHÈO TẠI XÃ PHƯỚC VINH, TỈNH TÂY NINH - Trần Khánh Hiệu; Kiều Tuấn Đạt; Ngô Văn Ngọc; Trần Văn Nho; Trần Anh Tuấn; Phan Anh Vũ (TẠP CHÍ KHOA HỌC LÂM NGHIỆP, 2025)
Rừng tự nhiên đóng vai trò thiết yếu trong điều tiết khí hậu, lưu trữ carbon, duy trì nguồn nước và bảo tồn đa dạng sinh học. Trong đó, đa dạng thực vật thân gỗ có mối liên hệ chặt chẽ với chức năng sinh thái và khả năng phục hồi của hệ sinh thái trước tác động từ biến đổi khí hậu và hoạt động của con người. Trên cơ sở đó, nghiên cứu này nhằm đánh giá mức độ đa dạng loài và phân tích cấu trúc quần xã thực vật thân gỗ của rừng lá rộng thường xanh (766,9 ha) tại xã Phước Vinh, tỉnh Tây Ninh. Dữ liệu được thu thập từ 8 ô tiêu chuẩn (1.000 m²/ô) trong trạng thái rừng nghèo, ghi nhận 882 cá thể thuộc 59 loài, 56 chi và 40 họ thực vật. Đường cong tích lũy loài bão hòa ở mức 58 loài, cho thấy cường độ khảo sát đạt tính đại diện cao. Các chỉ số Shannon (2,2 - 2,8) và Pielou (0,8 - 0,9) phản ánh mức đa dạng và tính đồng đều cao. Phân tích chỉ số giá trị quan trọng (IVI) cho thấy sự chiếm ưu thế nổi bật là hai loài: Nhãn (Dimocarpus longan, IVI = 18,6) và Cò ke (Grewia tomentosa, IVI = 18,5). Phân tích đa biến (HCA, NMDS) và kiểm định PERMANOVA chỉ ra sự phân hóa rõ giữa hai quần xã (F = 3,39; p = 0,0189; R² = 0,36), được đặc trưng bởi các loài chỉ thị đặc hiệu phản ánh khác biệt về lịch sử tác động. Ngoài ra, đã ghi nhận 11 loài thực vật thuộc danh mục nguy cấp, quý hiếm theo phân loại của IUCN và Sách Đỏ Việt Nam, trong đó phần lớn là các loài cây họ Dầu (Dipterocarpaceae). Những phát hiện này cung cấp cơ sở khoa học quan trọng nhằm phục vụ công tác bảo tồn tại chỗ và định hướng quản lý rừng bền vững trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp.