MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC, SINH THÁI VÀ KẾT QUẢ XÂY DỰNG MÔ HÌNH TRỒNG BẢO TỒN ĐẲNG SÂM (Codonopsis javanica (Blume) Hook.f. & Thomson) TẠI TỈNH QUẢNG NINH - Đào Thị Huyền; Vũ Văn Thuận; Bùi Kiều Hưng; Phan Thị Luyến; Bùi Thanh Tân; Tạ Nhật Vương (TẠP CHÍ KHOA HỌC LÂM NGHIỆP, 2025)
Đẳng sâm (Codonopsic javanica (Blume) Hook. f. Thomson) là một loài dược liệu quý, có giá trị kinh tế và bảo tồn cao. Nghiên cứu này bổ sung thêm các thông tin về đặc điểm hình thái, sinh thái, vật hậu, phân bố và trồng của loài Đẳng sâm để có biện pháp sử dụng, bảo tồn và phát triển bền vững trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh. Cây Đẳng sâm phân bố tại tỉnh Quảng Ninh là cây thân thảo, dây leo sống nhiều năm; mùa ra hoa từ tháng 5 - 10, quả chín tháng 11 - 12; phân bố ở độ cao từ 200 - 1.000 m, trên nhiều loại đất khác nhau, có tầng đất dầy ≥ 50 cm; tần suất xuất hiện từ 2,65 - 8,86 cây/km, trung bình là 5,1 cây/km; cây trưởng thành chiếm 38,2%, cây tái sinh chiếm 61,2%; phân bố nhiều nhất ở sinh cảnh nương rẫy (43,58%), tiếp theo là các sinh cảnh rừng non phục hồi (24,32%), trảng cỏ (15,07%), rừng trồng (9,59%) và thấp nhất là rừng tự nhiên (5,65%); phân bố theo đai cao > 500 m chiếm 66,61% và đai cao ≤ 500m chiếm 33,39 %; phân bố ở các vị trí chân đồi (32,36%), sườn đồi (40,07%), đỉnh đồi (27,57%). Xây dựng mô hình bảo tồn chuyển chỗ có diện tích 500 m2; mô hình vườn cây giống 0,18 ha (tương đương 15.000 cây); mô hình trồng 1 ha. Các mô hình này 9 tháng tuổi có tỷ lệ sống đạt 92,75 - 95,07%, chiều dài thân cây trung bình đạt từ 125,8 - 143,8 cm, số nhánh trung bình từ 3,5 - 4,2 (nhánh/cây); tỷ lệ cây có chất lượng A từ 63,16 - 67,40 -% và chất lượng B đạt 32,60 - 36,84 -%.