XÂY DỰNG VÀ THỬ NGHIỆM BỘ TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC QUẢN LÝ, BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG DI SẢN THIÊN NHIÊN CỦA VIỆT NAM - Nguyễn, Thị Thanh An; Phùng, Văn Khoa; Phí Đăng Sơn; Lê Doãn Anh; Trương Tất Đơ; Đoàn Hoài Nam; Đỗ Xuân Lân; Nguyễn Quang Huy; Bùi Chính Nghĩa; Nguyễn Quốc Hiệu (TẠP CHÍ KHOA HỌC LÂM NGHIỆP, 2025)
Bộ tiêu chí và chỉ số đánh giá năng lực quản lý, bảo vệ môi trường di sản thiên nhiên cho các khu di sản thiên nhiên là các khu bảo tồn được xây dựng dựa trên kết quả thu thập dữ liệu tại 2 khu di sản thiên nhiên đó là Vườn Quốc gia Bạch Mã và Khu Dự trữ Thiên nhiên Thần Sa – Phượng Hoàng. Các phương pháp chính được sử dụng trong nghiên cứu này bao gồm phương pháp kế thừa tài liệu nghiên cứu trong và ngoài nước kết hợp với phương pháp Delphi qua 3 vòng phỏng vấn theo phương pháp đánh giá định lượng thông qua các giá trị thống kê và kinh nghiệm của nhóm chuyên gia gồm 20 người bao gồm các nhà khoa học từ các lĩnh vực khác nhau, các nhà quản lý của các khu bảo tồn. Kết quả đã đề xuất được bộ tiêu chí và chỉ số gồm 2 phần (1) Bảng thông tin cơ bản; (2) Bảng tiêu chí và chỉ số đánh giá gồm 40 tiêu chí dựa trên 5 yếu tố quản lý. Mỗi tiêu chí có 4 câu trả lời tương ứng từ 0 đến 3 (đáp án a đến d, đáp án a tương ứng với không có năng lực thực hiện, đáp án d tương ứng với trạng thái quản lý là lý tưởng ). Kết quả áp dụng thử nghiệm đánh giá tại Vườn quốc gia Bạch Mã dựa trên kết quả làm việc nhóm của 15 cán bộ đại diện cho các đơn vị của Vườn Quốc gia Bạch Mã, kết hợp với hội thảo đánh giá chung cho thấy tổng điểm là 97/117 điểm tương ứng với tỷ lệ 82,9%, trong đó có 1 tiêu chí không áp dụng. Mặc dù còn có những góp ý nhưng về cơ bản người đánh giá cho thấy có thể sử dụng bộ tiêu chí để đánh giá và cho kết quả tương đối tốt và phù hợp cho hệ thống các khu di sản thiên nhiên là các khu bảo tồn của Việt Nam.