THÀNH PHẦN LOÀI THỰC VẬT BẬC CAO CÓ MẠCH TẠI MỘT SỐ BÃI ĐỔ THẢI KHAI THÁC KHOÁNG SẢN Ở MIỀN BẮC VIỆT NAM - Tuyến, Phùng Thị; Kiều, Dương; Phùng, Khoa; Bùi, Năng; Lê, Vương (TẠP CHÍ KHOA HỌC LÂM NGHIỆP, 2025)
Lựa chọn loài thực vật để trồng tại các bãi tập kết chất thải sau khai khoáng là một nhiệm vụ đầy thách thức vì các khu vực này thường có độ ẩm và hàm lượng dinh dưỡng thấp. Nhằm cung cấp cơ sở khoa học cho việc lựa chọn loài cây có thể sống được trên các bãi đổ thải khai thác khoáng sản tại khu vực miền Bắc Việt Nam, nghiên cứu này đã tiến hành điều tra thành phần các loài thực vật tại các bãi đổ thải sau khi khai thác kim loại nặng tại các tỉnh Cao Bằng, Bắc Kạn, Lào Cai, Sơn La và Yên Bái. Kết quả đã xác định được 275 loài thuộc 227 chi, 97 họ và 5 ngành thực vật tại 10 bãi đổ thải nghiên cứu. Số lượng loài thực vật của từng bãi thải dao động từ 58 – 135 loài thuộc 52 – 109 chi, 26 – 45 họ. Bãi đổ thải CB thiếc với diện tích 124,24 ha có số lượng loài lớn nhất (135 loài) và bãi đổ thải YB2 sắt và YB4 chì kẽm có số lượng loài ít nhất (58 loài). Tỷ trọng các loài, chi, họ tập trung chủ yếu vào ngành Ngọc lan (Magnoliophyta) với số lượng loài cao nhất, chiếm 94,55%. Phổ dạng sống của các loài thực vật tại khu vực nghiên cứu đã được xác định, trong đó dạng sống chiếm tỷ lệ lớn nhất là nhóm cây chồi trên, cây một năm. Căn cứ vào kết quả điều tra về thành phần loài thực vật, nghiên cứu đã đề xuất được 15 loài có khả năng thích nghi tốt trên các bãi thải nhằm cải tạo môi trường đất ban đầu tại các bãi thải bao gồm Hu đay (Trema orientalis (L.) Blume), Ba soi (Macaranga denticulata (Blume) Müll.Arg.), Dướng (Broussonetia papyrifera (L.) L’Hér. ex Vent.), Đa lá lệch (Ficus semicordata Buch.-Ham. ex Sm.), Bùm bụp lông (Mallotus barbatus Müll.Arg.), Đơn buốt (Bidens pilosa L.), Cỏ lào (Chromolaena odorata (L.) R.M.King & H.Rob.), Ké hoa đào (Urena lobata L.), Cỏ hôi (Ageratum conyzoides L.), Cỏ tím (Ageratina adenophora (Spreng.) R.M.King & H.Rob.), Cà trái vàng (Solanum viarum Dunal), Cỏ lá gừng (Axonopus compressus (Sw.) P.Beauv.), Ráng seo gà dài (Pteris grandifolia L.), Cà dại hoa trắng (Solanum torvum Sw.), Cỏ lá tre (Oplismenus hirtellus (L.) P.Beauv.).